ใบบัวบกคืออะไร? สมุนไพรพื้นบ้านที่ประโยชน์เกินคาด

ใบบัวบกเป็นสมุนไพรพื้นบ้านที่หลายคนน่าจะคุ้นเคยกันดี เห็นได้ทั่วไปตามตลาดหรือในเมนูเครื่องดื่มเย็น ๆ แต่รู้ไหม! ว่าใบบัวบกไม่ได้มีดีแค่ความสดชื่นเท่านั้น ยังอุดมไปด้วยคุณประโยชน์ต่อร่างกายมากกว่าที่คิด วันนี้เราจะพาคุณมาทำความรู้จักใบบัวบกให้ลึกขึ้นอีกนิด ว่าทำไมสมุนไพรใกล้ตัวชนิดนี้ถึงได้รับความนิยมมาอย่างยาวนาน

ใบบัวบก หรือที่หลายคนเรียกกันว่า Gotu Kola หรือ Asiatic Pennywort เป็นสมุนไพรต้นเล็ก ๆ ที่ชอบขึ้นตามที่ชื้นแฉะ สังเกตง่าย ๆ จากใบกลม ๆ คล้ายใบบัว ขอบใบหยักนิดหน่อย ใบบัวบกขึ้นชื่อเรื่องสรรพคุณทางยาหลายอย่าง โดยเฉพาะฤทธิ์เย็นที่ช่วยแก้ช้ำใน ลดการอักเสบ สมานแผล แถมยังช่วยบำรุงสมองและเพิ่มความจำอีกด้วย เลยนิยมเอามาคั้นน้ำดื่ม กินสดเป็นผักแนม หรือสกัดไปทำสกินแคร์ก็ได้เหมือนกัน

ใบ: เป็นใบเดี่ยว รูปไตหรือกลมเล็ก ฐานใบเว้าเข้าหากัน ขอบใบหยัก
ก้าน: ยาว มีลักษณะเป็นข้อปล้อง เลื้อยไปตามดิน
ชนิด: ใบบัวบกหลัก ๆ มี 2 ชนิด คือ บัวบกไทย (ใบใหญ่ ใบหนา สีเขียวเข้ม) และ บัวบกศรีลังกา (ใบเล็ก สีเขียวอ่อน/เขียวเหลือง) 

ถ้าหากต้องการเลือกนำมารับประทานแล้วล่ะก็ ควรเลือกใบที่มีสีเขียวเข้ม หรือเขียวสด ไม่เหลืองหรือซีด เลือกใบที่มีขนาดใหญ่ถึงปานกลาง ไม่เหี่ยวเฉา และหลีกเลี่ยงใบที่มีรอยจุดสีน้ำตาล หรือรอยฉีกขาด เนื่องจากเป็นสัญญาณของโรคพืช เช่น ราตากบ หรือโรคใบจุด ซึ่งเกิดจากเชื้อรา ไม่ปลอดภัยต่อการนำมารับประทานหรือคั้นน้ำ

หลังจากที่ได้ทำความรู้จักใบบัวบกกันไปแล้ว หลายคนอาจเริ่มสงสัยว่าทำไมสมุนไพรใบเล็ก ๆ กลม ๆ ชนิดนี้ถึงกลายเป็นสมุนไพรยอดนิยม ฮิตติดลมบนขนาดนี้ วันนี้เราจะพาไปดูสรรพคุณหลัก ๆ ของใบบัวบกกันค่ะ ว่าใบบัวบกใบจิ๋วนี้มีประโยชน์อะไรดี ๆ ซ่อนอยู่บ้าง

• มีสรรพคุณบำรุงสุขภาพสมองและความจำ ช่วยชะลอความเสื่อมของเซลล์สมอง ป้องกันอัลไซเมอร์ และบำรุงประสาท เหมาะกับคนวัยทำงานและผู้สูงอายุ
• โดดเด่นด้านการดูแลผิวพรรณ กระตุ้นการสร้างคอลลาเจนและอีลาสติน สมานแผล ลดการอักเสบผิว ลดรอยแดงรอยสิว และลดสิวได้ดี
• แก้ช้ำในและลดอาการอักเสบภายใน มีสารกลุ่มไตรเทอร์พีนอยด์ ช่วยลดการอักเสบ ปวดเมื่อย และรักษาอาการฟกช้ำภายในร่างกาย
• ปลอดภัยและมีงานวิจัยรองรับ มีการศึกษาทางวิทยาศาสตร์รองรับสรรพคุณและประสิทธิภาพอย่างแพร่หลาย
• เป็นส่วนประกอบหลักในผลิตภัณฑ์ความงาม สารสกัดจากใบบัวบกเป็นที่นิยมอย่างสูงในสกินแคร์ “Cica Cream” เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นและปลอบประโลมผิว
• หากินง่ายและราคาถูก สามารถนำมาทำเป็นน้ำดื่มสมุนไพรแก้ร้อนใน แก้กระหาย หรือรับประทานเป็นผักแกล้มก็ได้เช่นกัน

อันดับที่ 1 น้ำใบบัวบก เมนูยอดฮิตติดลมบน ดื่มง่าย ช่วยคลายร้อน แถมยังได้ประโยชน์จากใบบัวบกแบบเต็ม ๆ เพราะในน้ำใบบัวบกจะอุดมไปด้วยสรรพคุณ เด่น ๆ อย่าง ช่วยลดการอักเสบและแก้ช้ำใน ช่วยบำรุงสมองและความจำ ทำให้รู้สึกปลอดโปร่ง สดใส และช่วยเรื่องความจำ ทั้งยังมีสารสำคัญที่ช่วยเรื่องการซ่อมแซมผิว ลดการระคายเคือง ผิวดูแข็งแรงขึ้นอีกด้วย

อันดับที่ 2 ใบบัวบกแบบแห้ง/ชงดื่ม ใบบัวบกแบบแห้ง เป็นอีกหนึ่งรูปแบบการแปรรูปที่ได้รับความนิยมรองลงมาจากน้ำใบบัวบกสด เนื่องจากมีความสะดวกในการเก็บรักษา สามารถเก็บไว้ได้นาน และชงดื่มได้ง่ายในชีวิตประจำวัน โดยการนำใบบัวบกมาล้างทำความสะอาด ตากหรืออบให้แห้ง แล้วนำมาชงดื่มในลักษณะของชาสมุนไพร

อันดับที่ 3 สารสกัดใบบัวบก สารสกัดจากใบบัวบก เป็นอีกรูปแบบหนึ่งที่ได้รับความนิยม โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและสกินแคร์ เนื่องจากเป็นการนำสารสำคัญจากใบบัวบกมาสกัดให้มีความเข้มข้น เพื่อให้สามารถนำไปใช้ได้อย่างสะดวกและมีประสิทธิภาพมากขึ้น ด้วยคุณสมบัติที่หลากหลาย สารสกัดใบบัวบกจึงถูกนำมาใช้ทั้งในรูปแบบของผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เครื่องดื่มสมุนไพร รวมถึงผลิตภัณฑ์ดูแลผิว เช่น ครีม เซรั่ม หรือเจลบำรุงผิว เพื่อตอบโจทย์ผู้ที่ต้องการดูแลสุขภาพและผิวพรรณอย่างครบวงจร

อย่างที่เล่าไปก่อนหน้านี้ว่า ใบบัวบกมักถูกนำมาสกัดไปใช้ในสกินแคร์ ครีมทาผิว หรือใช้เป็นยาสมานแผล แล้วถ้าอยากใช้ให้ได้ผลดี ควรใช้อย่างไรถึงจะเหมาะ ลองมาดูวิธีใช้กันต่อเลยค่ะ 🌿

ทริก การใช้ใบบัวบกดูแลผิวให้ได้ผลดี (สูตรธรรมชาติ)
● พอกหน้าลดสิวและรอยแดง
● นำใบบัวบกสด 1-2 กำมือ ล้างสะอาด ปั่นให้ละเอียด
● ผสมน้ำเปล่าเล็กน้อย หรือผสมน้ำผึ้ง/นมสด เพื่อบำรุงเพิ่มเติม
● พอกหน้าทิ้งไว้ 15-20 นาที แล้วล้างออกด้วยน้ำเย็น
● ทำเป็นประจำ 1-2 ครั้งต่อสัปดาห์ เพื่อช่วยลดสิวและทำให้ผิวหน้าสดใส

ทริก การใช้ใบบัวบกเพื่อสมานแผล
● นำใบบัวบกสดตำละเอียดพอกบริเวณแผลหรือจุดที่มีการอักเสบเพื่อเร่งการสมานแผล

ใช้สกินแคร์ที่มีส่วนผสม
● เจล/เซรั่ม/ครีมใบบัวบก ทาบำรุงผิวหน้าและผิวกายเพื่อเพิ่มความชุ่มชื้น ลดอาการอักเสบจากสิวและการระคายเคือง
● สเปรย์น้ำแร่ ใช้ฉีดระหว่างวันเพื่อปลอบประโลมผิวจากความร้อนและลดรอยแดง

ใบบัวบกเป็นสมุนไพรไทยที่ขึ้นชื่อเรื่องสรรพคุณหลากหลาย ทั้งช่วยลดการอักเสบ บำรุงสมอง และดูแลผิวพรรณ แต่ถึงจะเป็นสมุนไพรจากธรรมชาติ ก็ใช่ว่าจะใช้ได้แบบไม่จำกัด ดังนั้น ก่อนจะนำใบบัวบกมาใช้ในรูปแบบต่าง ๆ ลองมาทำความเข้าใจข้อควรระวังกันสักนิด จะได้ใช้ได้อย่างสบายใจและปลอดภัยมากขึ้นค่ะ

1. ไม่ควรใช้ใบบัวบกในปริมาณมากเกินไป
   การรับประทานใบบัวบกหรือดื่มน้ำใบบัวบกในปริมาณมาก และติดต่อกันเป็นเวลานาน อาจส่งผลต่อการทำงานของตับในบางราย ควรบริโภคในปริมาณที่เหมาะสม และเว้นช่วงการใช้งานเป็นระยะ
2. ผู้มีโรคประจำตัวควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้
   ผู้ที่มีโรคเกี่ยวกับตับ ไต หรือกำลังรับประทานยาบางชนิด ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญก่อนใช้ใบบัวบก ไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบน้ำใบบัวบก ใบบัวบกแห้ง หรือสารสกัดใบบัวบก
3. ระวังการแพ้เมื่อใช้ใบบัวบกทาผิว
   สำหรับการใช้ใบบัวบกทาผิวหรือผลิตภัณฑ์สกินแคร์ที่มีสารสกัดใบบัวบก ควรทดสอบอาการแพ้ก่อนใช้งาน โดยทาบริเวณเล็ก ๆ หากมีอาการคัน แดง หรือระคายเคือง ควรหยุดใช้ทันที
4. สตรีมีครรภ์และให้นมบุตรควรหลีกเลี่ยง

แม้ใบบัวบกจะเป็นสมุนไพรที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ แต่การใช้อย่างพอดีและถูกวิธีจะช่วยให้ได้รับประโยชน์สูงสุดและปลอดภัยต่อร่างกายมากที่สุดนะคะ อย่าลืมดูแลสุขภาพกันด้วยน้า