กระชาย สรรพคุณมากมาย ต้านโควิดได้หรือไม่?

เป็นกระแสที่มาแรงมากในตอนนี้ สมุนไพรต้านโรค ไว้กินสร้างภูมิคุ้มกันให้ตัวเอง และหนึ่งในสมุนไพรไทยนั้นคือ “กระชาย” นั้นเอง บอกเลยว่า สรรพคุณของกระชาย มีเยอะแยะมากมายจนจำแทบไม่หมด สามารถนำมาปรุงเป็นอาหาร เพิ่มความจัดจ้าน ร้อนแรงให้อาหารไทยหลากหลายชนิด แถมยังแฝงไปด้วยประโยชน์มากมาย ทั้งใช้เป็นยาภายในและภายนอก นำมาทา มากิน มาดื่ม มาดม ได้ทั้งนั้น หลายคนคงอยากรู้แล้วว่า ประโยชน์ของกระชาย มีอะไรบ้าง? และนำไปทำอะไรได้บ้าง? ถ้าอยากรู้ ตามเรามาดูกันเลย

กระชาย มี 3 ชนิด คือ กระชายเหลือง หรือกระชายขาว กระชายดำ และกระชายแดง มีชื่อสามัญว่า Fingerroot, Chinese ginger, Chinese keys, Galingale ส่วนชื่อวิทยาศาสตร์ คือ Boesenbergia rotunda (L.) Mansf. จัดอยู่ในวงศ์ขิง (ZINGIBERACEAE) นอกจากนี้ สมุนไพรกระชาย มีชื่อท้องถิ่นอื่น ๆ ว่า ว่านพระอาทิตย์, กระชายดำ กะแอน ขิงทราย, ละแอน และขิงจีน เป็นต้น

ลักษณะของ กระชาย

• มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนบริเวณเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
• จัดเป็นไม้ล้มลุก มีเหง้าสั้น แตกหน่อได้ และมีรากอวบ มีความยาวประมาณ 4-10 เซนติเมตร
• ผิวมีสีน้ำตาลอ่อน ส่วนเนื้อใน มีสีเหลือง และมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว
• กระชายมักพบขึ้นในป่าดิบร้อนชื้น
• ใบกระชาย เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ ลักษณะเป็นรูปรี ใบยาวประมาณ 12-50 เซนติเมตร
• ดอกกระชาย ออกดอกเป็นช่อแบบช่อเชิงลด โดยจะออกที่ยอดระหว่างกาบใบคู่ในสุด มีความยาวประมาณ 5 เซนติเมตร
• ในส่วนของผลแก่จะแตกเป็น 3 เสี่ยง มีเมล็ดค่อนข้างใหญ่

สรรพคุณ และ ประโยชน์ของกระชาย 

สมุนไพรกระชาย มีสรรพคุณทางยามากมาย จนได้ชื่อในวงการแพทย์แผนไทยว่าเป็น “โสมไทย”

• บำรุงกำลัง และเสริมสมรรถภาพทางเพศ บำบัดโรคนกเขาไม่ขัน หรือโรคอีด
• ช่วยบำรุงร่างกาย เป็นยาอายุวัฒนะ บำรุงธาตุในร่างกาย
• กระชายเหลือง มีสรรพคุณช่วยแก้ลมวิงเวียน แน่นหน้าอก
• ช่วยบำรุงหัวใจ บำรุงกระดูก ช่วยทำให้กระดูกไม่เปราะบาง
• ช่วยบำรุงสมอง เพราะช่วยทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองส่วนกลางได้ดีมากขึ้น
• ช่วยปรับสมดุลของความดันโลหิตในร่างกาย ช่วยลดความดันโลหิต แต่เมื่อความดันโลหิตต่ำ ก็จะช่วยทำให้ความดันเพิ่มขึ้นจนเป็นปกติ

งานวิจัยของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับคณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี พบว่า สารสำคัญในกระชายขาว เช่น Panduratin A และ Pinostrobin มีศักยภาพในการยับยั้งการเพิ่มจำนวนของไวรัสได้สูงกว่าสารสกัดจากฟ้าทะลายโจรอย่าง Andrographolide

อย่างไรก็ดี การทดลองนี้ทำใน หลอดทดลอง เท่านั้น และยังอยู่ระหว่างการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับกลไกการออกฤทธิ์ ปริมาณที่เหมาะสมต่อร่างกาย และความปลอดภัยในการใช้กับมนุษย์

ดังนั้น แม้ว่า กระชายขาวอาจจะมีศักยภาพในการช่วยต้านไวรัสโควิด-19 แต่ยังไม่สามารถยืนยันได้ว่าปลอดภัยและได้ผลชัดเจนสำหรับการรักษาในคนจริง ๆ

กระชายแต่ละชนิดมีความแตกต่างกันทั้ง สีของเนื้อเหง้า และ สรรพคุณเด่น เช่น กระชายขาวช่วยบำรุงร่างกายและเสริมภูมิคุ้มกัน กระชายเหลืองเน้นต้านการอักเสบ และกระชายแดงมีสารต้านอนุมูลอิสระสูง ทำให้แต่ละชนิดเหมาะกับการใช้เพื่อประโยชน์ด้านสุขภาพที่แตกต่างกันไป

กระชายเหลืองหรือกระชายขาว สมุนไพรไทยที่คุ้นเคยกันดี เนื่องจากเป็นส่วนประกอบของอาหารไทยหลากหลายเมนู มีรสชาติเผ็ดร้อน มีกลิ่นของน้ำมันหอมระเหย และยังเป็นแหล่งของวิตามินและแร่ธาตุ อีกหลายชนิด ประโยชน์ของกระชายขาว มีดังนี้

• บำรุงเส้นผม ช่วยให้ผมกลับมาดกดำ แข็งแรง และดูหนาขึ้นได้ และยังแก้ปัญหาผมร่วงได้ดี
• บำรุงสมองแก้วิงเวียน กระชายมีสรรพคุณ ช่วยกระตุ้นให้เลือดเลี้ยงสมองส่วนกลางได้มากขึ้น
• บำรุงกำลัง ให้ความสดชื่น เนื่องจากความซ่าและเผ็ดร้อนของการะชายขาว สามารถนำมาปั่นเป็นเครื่องดื่มเพิ่มความสดชื่น และบำรุงกำบังจากสารอาหารและพลังงานได้ด้วย
• ต้านอักเสบ ทานกระชายเป็นประจำ ให้ผลใกล้เคียงกับการทานยาแอสไพริน ที่ช่วยลดการอักเสบเรื้อร้งในร่างกายได้
• เสริมสมรรถภาพทางเพศ นอกจากกระตุ้นให้เลือดไปเลี้ยงสมองส่วนกลางมากขึ้นแล้ว ยังกระตุ้นการไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงที่อวัยวะเพศ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ช่วยให้จำนวนอสุจิหนาแน่นขึ้น
• แก้ริดสีดวง แก้บิด โดยการใช้เหง้ามาต้มรับประทานน้ำ

กระชายดำ หรือที่ถูกเรียกกันว่า “โสมกระชาย” หรือ “โสมไทย” ขึ้นชื่อด้านเสริมสร้างสุขภาพให้แข็งแรง เพิ่มสมรรถภาพเพศชาย อีกทั้งอาจรักษาป้องกันโรคบางชนิด ประโยชน์ของกระชายดำ มีดังนี้

• เสริมสมรรถภาพทางเพศชาย จากงานวิจัยของมหาวิทยาลัยมหิดลพบว่า สารสกัดที่ได้จากกระชายดำ ส่งผลให้พฤติกรรมทางเพศของสัตว์ทดลองดีขึ้น ช่วยให้กล้ามเนื้อคลายตัว เป็นผลให้มีเลือดไหลเวียนไปเลี้ยงอวัยวะเพศได้มากขึ้น การทำงานของอวัยวะเพศเป็นไปได้ดีขึ้น
• ปรับสมดุลฮอร์โมนเพศหญิง กระชายดำยังมีสรรพคุณช่วยปรับสมดุลฮอร์โมนเพศหญิง ช่วยให้ระบบหมุนเวียนโลหิตดีขึ้น ประจำเดือนมาปกติ และยังช่วยลดอาการปวดท้องประจำเดือน
• บำรุงระบบไหลเวียนเลือด บำรุงหลอดเลือด ป้องกันโรคร้ายจากการใช้ชีวิตประจำวัน กระชายดำเป็นสมุนไพรที่ประกอบด้วยสารพฤกษเคมี ที่มีฤทธิ์ต้านสารอนุมูลอิสระ ซึ่งเป็นสารที่อาจทำลายเซลล์ และทำให้เกิดการเจ็บป่วยต่าง ๆ ตามมาได้ ด้วยเหตุนี้ จึงมีสมมติฐานว่ากระชายดำ อาจช่วยป้องกันโรคบางอย่างได้ เช่น โรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดสมอง และโรคหัวใจ มีงานวิจัยอีกชิ้นหนึ่งศึกษาคุณสมบัติของกระชายดำในห้องปฏิบัติการ พบว่ากระชายดำอาจมีฤทธิ์สลายลิ่มเลือด ทำให้เลือดไม่หนืดข้น และไหลเวียนไปตามหลอดเลือดได้ดีขึ้น
• รักษาภาวะต่อมลูกหมากโต และระบบทางเดินปัสสาวะขัด หรือเกิดการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ จากการศึกษาเปรียบเทียบในสัตว์ทดลอง แต่การทดลองดังกล่าวเป็นเพียงการทดลองในสัตว์ ไม่ได้ทดลองในผู้ป่วยภาวะต่อมลูกหมากโตโดยตรง ดังนั้น จึงควรศึกษาด้านนี้เพิ่มเติมให้ชัดเจน ทั้งด้านประสิทธิภาพ และด้านความปลอดภัยของกระชายดำ ก่อนจะนำผลที่ได้มาปรับใช้ในทางการแพทย์ต่อไป
• ช่วยกระตุ้นระบบประสาท บรรเทาอาการปวดเมื่อย ทำให้ร่างกายกระชุ่มกระชวย ช่วยในการนอนหลับ แก้อาการนอนไม่ค่อยหลับในตอนกลางคืน  ช่วยขับพิษในร่างกายรักษาอาการโรคภูมิแพ้

โทษของกระชายดำ

การบริโภคกระชายดำเป็นอาหารในปริมาณและวิธีที่เหมาะสม อาจไม่ทำให้เกิดอันตรายสำหรับคนทั่วไป แต่สำหรับผู้ที่มีปัญหาสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนบริโภคยา หรือสารสกัดจากกระชายดำ เพราะอาจเกิดปฏิกิริยากับยารักษาบางชนิด และอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพผู้บริโภคได้

กระชายแดง ลักษณะทั่วไปเหมือนกันกับกระชายเหลือง แต่จะแตกต่างกันตรงเหง้าและเนื้อด้านในของเหง้า โดยเนื้อจะมีสีเหลืองแกมส้ม ส่วนขนาดของลำต้น ขนาดใบ เหง้าหรือราก จะเล็กกว่ากระชายเหลือง ส่วนคุณประโยชน์และสรรคุณของกระชายแดง คือ ช่วยบำรุงกำลังทำให้กระชุ่มกระชวย บำรุงระบบประสาท บรรเทาอาการท้องอืดท้องเฟ้อแก้ลมจุกเสียด ใช้เป็นยายาอายุวัฒนะ ช่วยแก้โรคภัยไข้เจ็บต่าง ๆ ทำให้ร่างกายแข็งแรง ด้วยการใช้หัวตากแห้ง นำมาบดละเอียดละลายผสมกับน้ำผึ้ง แล้วปั้นเป็นยาลูกกลอนกินประจำก่อนอาหารเช้า-เย็น

โทษของกระชายแดง

การรับประทานในปริมาณที่เกินไปและรับประทานทุกวัน อาจมีผลเสียกับระบบการไหลเวียนของเลือด ดั้งนั้น ควรรับประทานให้อยู่ในปริมาณที่เหมาะสม และหากมีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

จะเห็นได้ว่า กระชาย มีประโยชน์และสรรพคุณมากมาย ดังนั้น ก่อนจะนำมารับประทานควรศึกษาให้ดีก่อน เพื่อความปลอดภัยและควรเลือกรับประทานอย่างเหมาะสม ตามคำแนะนำด้วย

tamsuan เราพร้อมสนับสนุนเกษตรกรไทยและคนรักการปลูกผัก ไม่ว่าคุณจะอยากรู้คุณสมบัติของผัก ผลไม้แต่ละชนิด หรือกำลังมองหาวิธีปลูกแบบเข้าใจง่าย เรามีข้อมูลครบให้คุณเริ่มต้นได้อย่างมั่นใจ เป้าหมายของเราคือช่วยให้ทุกคนปลูกกินเองได้ ปลอดภัย และสร้างรายได้เสริมได้จริงในอนาคตค่ะ