เจาะลึกเรื่อง “ถั่วฝักยาว” ประโยชน์ โทษที่ต้องรู้ก่อนกิน
ถั่วฝักยาว (Yard Long Bean) คือ หนึ่งในผักยอดฮิตของคนไทย นิยมนำมาทำอาหารและเป็นผักเคียงในเกือบทุกเมนู ผักชนิดนี้มีประโยชน์อย่างไร มีข้อควรระวังหรือไม่ และมีอะไรน่าสนใจอีกบ้าง ตามไปหาคำตอบกันค่ะ!
ประโยชน์ ถั่วฝักยาว ผักคู่ครัวคนไทย
ถั่วฝักยาว มีประโยชน์ต่อร่างกายหลายอย่าง ดังนี้
- บำรุงกระดูกและฟัน ถั่วฝักยาวมีแคลเซียมและวิตามินซีสูง ช่วยบำรุงกระดูกและฟันให้แข็งแรง ป้องกันโรคกระดูกพรุน เสริมความแน่นให้มวลกระดูก
- ป้องกันโรคโลหิตจาง ถั่วฝักยาวมีธาตุเหล็กสูง ส่วนประกอบสำคัญในฮีโมโกลบิน (Hemoglobin) จึงช่วยบำรุงเลือด ป้องกันโรคโลหิตจาง
- ดีต่อระบบย่อยอาหาร ถั่วฝักยาวมีใยอาหารสูง ช่วยให้ระบบขับถ่ายทำงานเป็นปกติ ป้องกันอาการท้องผูก ลำไส้ทำงานได้ดีขึ้น
- ลดความเสี่ยงโรคมะเร็ง ถั่วฝักยาวมีสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยป้องกันเซลล์มะเร็ง ชะลอกระบวนการแก่ชรา ลดภาวะอัลไซเมอร์ได้
- เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ถั่วฝักยาวมีวิตามินซีสูง ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ป้องกันหวัด ไม่ให้ร่างกายเจ็บป่วยง่าย
- ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ถั่วฝักยาวมีใยอาหารสูง ช่วยควบคุมคอเลสเตอรอล รักษาระดับน้ำตาลในเลือด ป้องกันโรคเบาหวาน
- ลดความดันโลหิต ถั่วฝักยาวมีโพแทสเซียมสูง ช่วยลดความดันโลหิต ตลอดจนรักษาระดับความดันโลหิตให้เป็นปกติ
- ดีต่อผิวพรรณ เส้นผม ถั่วฝักยาวมีวิตามินเอ วิตามินซี ช่วยให้ผิวพรรณเปล่งปลั่งสดใส เส้นผมดกดำ เงางาม
- ดีต่อคนควบคุมน้ำหนัก ถั่วฝักยาวมีใยอาหารสูง แคลอรี่ต่ำ ช่วยให้อิ่มนาน เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการลดน้ำหนัก
ข้อควรระวัง
ในถั่วฝักยาวมี ไกลโคไซด์ เลคติน ไฟเตท สูง ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคไต โรคเก๊าท์ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนทาน, ไม่ควรทานถั่วฝักยาวสดหรือดิบมากเกินไปเพราะในถั่วฝักยาวดิบมีก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ และมีเทนอยู่มาก อาจทำให้เกิด อาการท้องอืด หรือ เกิดปัญหาในระบบย่อยอาหาร เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ปวดศีรษะ เวียนหัว หายใจลำบาก, เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีระบบย่อยอาหารอ่อนแอ ควรทานถั่วฝักยาวที่ปรุงสุก
ถั่วฝักยาว (Long Bean)
ชื่อวิทยาศาสตร์: vigna sesquipedalis. Koern.
ชื่อสามัญ: Yard long bean
วงศ์: Leguminosae
ถิ่นกำเนิด: ประเทศจีนและอินเดีย
ถั่วฝักยาว คือ พืชตระกูลถั่วที่นิยมบริโภคทั้งในไทยและต่างประเทศ จะรับประทานเป็นผักสด นำมาประกอบอาหาร หรือแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์บรรจุกระป๋อง แช่แข็งก็ได้ นอกจากจะเป็นพืชผักที่รสชาติอร่อยและมีคุณค่าทางอาหารสูงแล้ว การปลูกถั่วฝักยาวยังช่วยปรับปรุงดินให้ดีขึ้น เพราะช่วยตรึงไนโตรเจนจากอากาศมาไว้ในดิน นับว่าเป็นพืชที่มีประโยชน์หลายอย่าง
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ถั่วฝักยาว
- ราก: ระบบรากแก้ว ระดับตื้น ความลึกประมาณ 6 – 8 นิ้ว รอบรากแก้วมีรากแขนงแตกออกแผ่กระจายตามผิวดิน
- ลำต้น: เถาเลื้อยไม่มีมือจับ ทิศทางการเลื้อยทวนเข็มนาฬิกา ต้องอาศัยไม้ค้างพันลําต้นให้ตั้งตรง
- ใบ: ใบเป็นใบประกอบ ประกอบด้วยใบย่อย 3 ใบ ปลายใบแหลม โคนใบกว้างมน ที่หูใบมีเส้นเล็กๆ 2 เส้นอยู่ตรงโคนของก้านใบและติดกับลําต้น ใบรวม มีใบอ่อน 6 – 12 ใบต่อกิ่ง ใบมีสีเขียวอ่อนถึงสีเขียวเข้ม ลักษณะใบ คล้ายใบไม้ทั่วไป รูปร่างโค้งมน
- ดอก: ดอกสมบูรณ์เพศ เกิดเป็นช่อบนลําต้นระหว่างข้อ ดอกมีสีขาวม่วง
- ผล/เมล็ด: ผลเป็นฝักยาวประมาณ 20 – 30 เซนติเมตร ภายในมีเมล็ดคล้ายไตหรือออกกลมเล็กน้อย ส่วนเมล็ดถั่วฝักยาว ถ้ายังอ่อนจะมีสีเขียว เมล็ดแก่ สีขาว ดำ น้ำตาลแดงหรือสีแดงสลับขาวขึ้นอยู่กับสายพันธุ์
ข้อมูลโภชนาการถั่วฝักยาว
ถั่วฝักยาว ปริมาณ 100 กรัม มีสารอาหาร วิตามิน และแร่ธาตุต่าง ๆ ดังนี้
| สารอาหาร | ปริมาณ | หน่วย |
|---|---|---|
| พลังงาน | 47 | กิโลแคลอรี |
| คาร์โบไฮเดรต | 8.35 | กรัม |
| ไขมัน | 0.4 | กรัม |
| โปรตีน | 2.8 | กรัม |
| วิตามินเอ | 43 | ไมโครกรัม (5%) |
| วิตามินบี 1 | 0.107 | มิลลิกรัม (9%) |
| วิตามินบี 2 | 0.11 | มิลลิกรัม (9%) |
| วิตามินบี 3 | 0.41 | มิลลิกรัม (3%) |
| วิตามินบี 5 | 0.55 | มิลลิกรัม (11%) |
| วิตามินบี 6 | 0.024 | มิลลิกรัม (2%) |
| วิตามินบี 9 | 62 | ไมโครกรัม (16%) |
| วิตามินซี | 18.8 | มิลลิกรัม |
| ธาตุแคลเซียม | 50 | มิลลิกรัม (5%) |
| ธาตุเหล็ก | 0.47 | มิลลิกรัม (4%) |
| ธาตุแมกนีเซียม | 44 | มิลลิกรัม (12%) |
| ธาตุแมงกานีส | 0.205 | มิลลิกรัม (10%) |
| ธาตุฟอสฟอรัส | 59 | มิลลิกรัม (8%) |
| ธาตุโพแทสเซียม | 240 | มิลลิกรัม (5%) |
| ธาตุสังกะสี | 0.37 | มิลลิกรัม (4%) |
% ร้อยละของปริมาณแนะนำที่ร่างกายต้องการสำหรับผู้ใหญ่ (ข้อมูลจาก : USDA)
สายพันธุ์ถั่วฝักยาว
สายพันธุ์ถั่วฝักยาว หากแบ่งตามลักษณะ แบ่งออกเป็น 2 สายพันธุ์ ดังนี้
ถั่วเนื้อ
ลักษณะของถั่วเนื้อ จะมีสีเขียวสด เนื้อหนา แน่น กรอบอร่อย รสชาติดี ติดฝักมาก ลําต้นแข็งแรง ทนทานต่อโรค เจริญเติบโตเร็ว ให้ผลผลิตสูง ปลูกได้ดีในดินทั่ว ๆ ไป แตกต่างจากถั่วฝักยาวพันธุ์เส้นที่ความยาวของฝักจะสั้นกว่า ตัวอย่างถั่วฝักยาวพันธุ์เนื้อ เช่น พันธุ์สุดสาคร พันธุ์เจ้าพระยา พันธุ์สายฟ้า พันธุ์ลุ่มน้ำโขง พันธุ์ลุ่มน้ำชี พันธุ์ Super SJ ฯลฯ
ถั่วเส้น
ลักษณะของถั่วเส้น คือ มีสีเขียวสดและสีม่วงในบางสายพันธุ์ ติดฝักมาก ผักยาวตรงสวย กรอบอร่อย รสชาติดี ผักฝ่อช้า ลําต้นแข็งแรง ทนร้อนได้ดี ทนทานต่อโรค เจริญเติบโตเร็ว ยกตัวอย่าง คือ พันธุ์เยาวราช พันธุ์ไผ่ขวาง พันธุ์สินสมุทร พันธุ์เอเวอร์กรีน พันธุ์สายฟ้า พันธุ์สายฝน พันธุ์เขียวดก ฯลฯ
ขอบคุณข้อมูลจาก : กรมส่งเสริมการเกษตร
วิธีปลูกถั่วฝักยาวลงแปลงดิน
ถั่วฝักยาวเจริญเติบโตได้ในดินแทบทุกชนิด ลักษณะดินที่มีความเหมาะสมในการปลูกที่สุด คือ ดินร่วนทราย หรือ ดินร่วนปนทราย ความเป็นกรด – ด่างของดิน (pH) อยู่ที่ 5.5 – 6.8
ทุกคนสามารถดู วิธีปลูกถั่วฝักยาว อย่างละเอียดได้ใน วิธีปลูกถั่วฝักยาว ให้ฝักตรงสวย ดกเต็มต้น
คำถามที่หลายคนสงสัยเกี่ยวกับถั่วฝักยาว
จะเห็นว่า ถั่วฝักยาว มีทั้งประโยชน์และโทษ เพื่อน ๆ ต้องรับประทานอย่างระมัดระวัง เพื่อสุขภาพที่ดีในระยะยาว และหวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์สำหรับคุณนักอ่านทุกท่านนะคะ🥰
