11 ประโยชน์ มันม่วง มีโทษไหม มีสายพันธุ์อะไรบ้าง ปลูกยังไง?
มันหวาน Lover อย่างเราช่วงนี้ชอบทาน มันเทศสีม่วง (Purple Sweet Potato) เป็นพิเศษเลยล่ะค่ะ มันเทศที่โดดเด่นด้วยเนื้อสีม่วงอันเป็นเอกลักษณ์ พร้อมรสชาติที่หวานอร่อย จะนำไปต้ม นึ่ง อบ ทอด หรือนำไปประกอบอาหารคาวหวานก็ได้ ด้วยความชอบส่วนตัวของเราเอง😅 บทความนี้เราเลยอยากจะพาทุกคนมาทำความรู้จัก มันม่วง ให้มากขึ้นกันค่ะ มันม่วงมีประโยชน์ โทษอย่างไร มีกี่สายพันธุ์ มีวิธีปลูกอย่างไร ตามไปหาคำตอบกัน!!
ประโยชน์และสรรพคุณ มันม่วง
มันเทศสีม่วง มีประโยชน์มากกว่าที่คิด ด้วยคุณค่าทางโภชนาการที่หลากหลาย จึงมีประโยชน์ต่อสุขภาพในหลายด้าน เช่น
- บำรุงตับ มันม่วงมีสารแอนโทไซยานิน มีฤทธิ์ลดการสะสมไขมันที่ตับ ช่วยบำรุงตับ ป้องกันตับแข็ง และลดการอักเสบของตับได้
- บำรุงผิว ชะลอความแก่ มันม่วงอุดมด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ มีส่วนช่วยในการบำรุงผิว และชะลอวัย ป้องกันริ้วรอย และลดความเสื่อมของเซลล์
- ช่วยยับยั้งเซลล์มะเร็ง การวิจัยพบว่า มันม่วงมีแอนโทไซยานิน อาจช่วยยับยั้งการเกิดมะเร็งปอด มะเร็งเต้านม นอกจากนี้มันม่วงยังมีไฟเบอร์สูง ช่วยให้ระบบทางเดินอาหารทำงานได้ดีขึ้น ลดความเสี่ยงการเกิดมะเร็งในระบบทางเดินอาหาร
- ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด มันม่วงมีใยอาหารสูง ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และช่วยยับยั้งการจับตัวของน้ำตาลกับโปรตีน ลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยเบาหวานได้ เหมาะสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวาน
- ลดความดันโลหิต มันม่วงมีโพแทสเซียมสูงและสารประกอบฟีนอล ระบบไหลเวียนเลือดทำงานได้ดีขึ้น ช่วยลดความดันโลหิต ป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือด
- บำรุงสายตา มันเทศสีม่วงมีวิตามินเอ บำรุงสายตา ช่วยการมองเห็น ลดความเสี่ยงต่อการเป็นต้อกระจก
- ป้องกันโรคโลหิตจาง มันม่วงมีธาตุเหล็กที่เป็นองค์ประกอบสำคัญของฮีโมโกลบิน ช่วยลดความเสี่ยงของโรคโลหิตจาง
- เสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน มันม่วงมีวิตามินซีสูง เสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน ป้องกันหวัด
- ระบบขับถ่ายทำงานดี มันม่วงมีใยอาหารสูง ช่วยให้ระบบขับถ่ายทำงานดี ป้องกันท้องผูก
- ให้พลังงานแก่ร่างกาย มันม่วงมีส่วนประกอบหลักเป็นคาร์โบไฮเดรต แหล่งพลังงานสำคัญของร่างกาย ทานแล้วอิ่มนาน น้ำตาลต่ำ ดีต่อคนควบคุมน้ำหนัก
- ประโยชน์อื่น ๆ มันม่วงมีสีสันที่แตกต่างจากผักผลไม้ทั่วไป ช่วยเพิ่มสีสันให้จานอาหารได้ดี
ข้อควรระวัง
มันเทศสีม่วงมี “สารออกซาเลต (Oxalate)” หากทานในปริมาณมาก สารตัวนี้จะเข้าไปสะสมในไตและกระเพาะปัสสาวะ ทำให้เพิ่มความเสี่ยงในการเป็นนิ่วในไตได้ ดังนั้น ผู้ที่เป็นโรคนิ่วในไต หรือ มีความเสี่ยงจะเป็นนิ่วในไต ควรรับประทานในปริมาณที่เหมาะสม
มันม่วง (Purple Sweet Potato)
ชื่อวิทยาศาสตร์: I pomoea batatas (L.) Lam.
ชื่อสามัญ: Sweet potato, Purple Sweet Potato
วงศ์: Convolvulaceae
ถิ่นกำเนิด: เขตร้อนทวีปอเมริกากลางและอเมริกาใต้
มันม่วง (Sweet Potato) คือ มันเทศชนิดหนึ่งที่เนื้อมีสีม่วง หลายคนรู้จักกันในชื่อ มันเทศสีม่วง เป็นอาหารที่มีความสำคัญอันดับต้นของโลก โดยเฉพาะในแถบเอเชียและแอฟริกา ในประเทศไทยสามารถพบได้ทั่วไปทั่วทุกภาค และมีชื่อเรียกแตกต่างกันไป เช่น มันแกวม่วง, มันแกวแดง (ภาคเหนือ), มันกลาม่วง (ภาคใต้)
ลักษณะพฤกษศาสตร์มันม่วง
- ราก/หัว: รากหรือหัวมันม่วง พัฒนามาจากรากฝอย มีตั้งแต่ระดับดินและลึกลงไปดิน 40 ซม. แต่ละต้นออกหัวได้มากถึง 50 หัว มีหลายรูปทรงตามสายพันธุ์ เช่น รูปร่างกลม กรวย กระบอก รี ยาวรี มีทั้งผิวเรียบและผิวขรุขระ ส่วนสีจะเป็นสีแดง สีม่วง ม่วงออกน้ำเงิน ก็ได้
- เถา/ลำต้น: ลำต้นเป็นเถาเลื้อยไปตามดิน ความยาว 1 – 6 เมตร มีข้อเป็นระยะ ความถี่ตั้งแต่ 2.5 – 12 ซม. ส่วนสีของลำต้นแตกต่างกันตามสายพันธุ์ เช่น สีเขียว สีน้ำตาล สีเขียวจุดม่วง และสีม่วง (บางพันธุ์มีขนที่ลำต้น)
- ใบ: ใบเป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ มีรูปร่างต่างกันตามสายพันธุ์ ทั้งสี รูปร่างใบ และสีของใบ ลักษณะของใบที่พบบ่อย คือ ใบรูปใบโพธิ์ ใบแฉก สีเขียว สีเหลือง สีเขียวปนม่วง ฯลฯ
- ดอก: ดอกสมบูรณ์เพศ แต่ละดอกมี 5 กลีบ เชื่อมติดกัน ดอกเป็นทรงกรวย ปลายดอก 5 แฉก มีสีขาว ชมพู หรือม่วง คล้ายดอกผักบุ้ง
- ผลและเมล็ด: ผลมันม่วงมีลักษณะคล้ายดอกบัวตูม ด้านในมีเมล็ด 2 – 4 เมล็ด เมื่อแก่จัดจะมีสีดำ
ข้อมูลอ้างอิง : ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพิจิตร
ข้อมูลโภชนาการ มันม่วง
ในปริมาณ 100 กรัม มันม่วงให้พลังงาน สารอาหาร วิตามิน และแร่ธาตุต่าง ๆ ดังนี้
| สารอาหาร | มันม่วง (ดิบ) | หน่วย |
|---|---|---|
| พลังงาน | 90 | กิโลแคลอรี |
| คาร์โบไฮเดรต | 20.7 | กรัม |
| น้ำตาล | 6.5 | กรัม |
| ใยอาหาร | 3.3 | กรัม |
| ไขมัน | 0.15 | กรัม |
| โปรตีน | 2 | กรัม |
| วิตามินเอ | 961 | ไมโครกรัม (120%) |
| เบตา-แคโรทีน | 11 | ไมโครกรัม |
| ไทอามีน(บี1) | 0.11 | มิลลิกรัม (10%) |
| ไรโบเฟลวิน(บี2) | 0.11 | มิลลิกรัม (9%) |
| ไนอาซิน(บี3) | 1.5 | มิลลิกรัม (10%) |
| วิตามินบี6 | 0.29 | มิลลิกรัม (22%) |
| โฟเลต(บี9) | 6 | ไมโครกรัม (2%) |
| วิตามินซี | 19.6 | มิลลิกรัม (24%) |
| วิตามินอี | 0.71 | มิลลิกรัม (5%) |
| แคลเซียม | 38 | มิลลิกรัม (4%) |
| เหล็ก | 0.69 | มิลลิกรัม (5%) |
| แมกนีเซียม | 27 | มิลลิกรัม (4%) |
| แมงกานีส | 0.5 | มิลลิกรัม (5%) |
| ฟอสฟอรัส | 54 | มิลลิกรัม (8%) |
| โพแทสเซียม | 475 | มิลลิกรัม (10%) |
| โซเดียม | 36 | มิลลิกรัม (2%) |
| สังกะสี | 0.32 | มิลลิกรัม (3%) |
แหล่งข้อมูลประกอบ: USDA
สายพันธุ์ มันม่วง
เนื่องจากมันม่วงเป็นพืชที่เป็นแหล่งอาหารที่สำคัญ ทำให้ได้รับการวิจัยพัฒนาสายพันธุ์มาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ทั่วโลก,uสายพันธุ์มันม่วงมีมากกว่า 500 สายพันธุ์ แต้ในบทความนี้เราจะแบ่งสายพันธุ์มันม่วงแบบรวม ๆ ที่ควรรู้จัก ดังนี้
มันม่วงไทย
มันม่วงไทย (Thai Sweet Purple Potato) มีหลายร้อยสายพันธุ์ ยกตัวอย่างพันธุ์ที่ได้รับความนิยม เช่น พันธุ์พิจิตร 1 พันธุ์แม่โจ้ พันธุ์ห้วยสีทน พันธุ์โอกุด ฯลฯ
มันม่วงญี่ปุ่น
มันม่วงญี่ปุ่น (Japanese Purple Potato) ได้รับความนิยมในประเทศไทยเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะเมนูมันม่วงเผาหรือมันหวานเผาญี่ปุ่น ที่มีราคาแพงมากหากเทียบกับมันม่วงในไทย ยกตัวอย่างพันธุ์มันม่วงญี่ปุ่นที่นำเข้ามาขายในไทย เช่น เบนิอิโมะ เพอเพิ้ลสวีทลอร์ด จูระโคอิเบนิ มุราซากิโรแมน ฯลฯ
วิธีการปลูกมันม่วงลงแปลงดิน
สำหรับการปลูกมันม่วง มีเทคนิคปลูกหลายวิธี บทความนี้ขอยกตัวอย่างการปลูกที่ได้ผลดีจาก สวนคุณลี ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ เทคโนโลยีชาวบ้าน
วิธีปลูกมันม่วงไว้ที่บ้าน
- สามารถปลูกใส่กระถาง ถุงพลาสติกสีดำ กระสอบปุ๋ยเก่า วงบ่อปูน หรือยางรถยนต์เก่าก็ได้ ส่วนวัสดุปลูกจะเป็น ดินร่วน แกลบดำ แกลบดิบ ปุ๋ยคอกเก่า หรือวัสดุปลูกอื่น ๆ ที่มี ผสมกันในอัตราส่วน 1 : 1 : 1 : 1 อัดลงกระถางปลูกให้แน่น รดน้ำจนชุ่ม
- นำไม้แหลมแทงนำ แล้วนำยอดมันม่วงปักลงไปในดินลึกปะมาณ 3 – 5 ข้อ รดน้ำทุกวันเช้า – เย็นจนมันม่วงอายุครบ 45 วัน แล้วลดการให้น้ำ การบำรุงให้ใส่ปุ๋ยสูตรเสมอทุก ๆ 15 วัน ส่วนการเก็บเกี่ยวใช้เวลาเท่ากับการปลูกลงแปลง อาจสุ่มขุดว่ามีขนาดโตพอทานได้หรือไม่
คำถามที่หลายคนสงสัยเกี่ยวกับมันม่วง
เป็นอย่างไรบ้างกับสาระน่ารู้เกี่ยวกับ มันม่วง ทั้งมีประโยชน์เพียบ แถมยังปลูกไม่ยากอย่างที่คิดเลยใช่ไหมล่ะคะ บทความต่อไปเราจะเอาสาระน่ารู้เกี่ยวกับพืชชนิดไหนมาบอกอีกอย่าลืมติดตามกันด้วยน้าาาา
