ไม้ด่าง พันธุ์ไม้ยอดนิยม เกิดจากอะไร ทำไมราคาแพง

ไม้ด่าง พันธุ์ไม้ยอดนิยมของคนรักต้นไม้ เพราะใบมีลวดลายสวย หายาก และราคาแพงขึ้นตามความนิยมช่วงโควิด-19 แต่รู้ไหมว่า ไม้ด่างเกิดจากอะไร และทำไมถึงมีมูลค่าสูง? SGE พาไปไขคำตอบ พร้อมสาเหตุที่ทำให้ไม้ด่างเป็นที่ต้องการของตลาด! 🌷🪷

ไม้ด่าง (Variegated plants) คือ ต้นไม้ที่มีลักษณะเด่นอยู่ที่ความด่างของใบ โดยจะมีทั้งสีเข้มและสีอ่อน และมีหลากสีสันสลับกันไปตามสายพันธุ์ เกิดเป็นลวดลายที่มีความสวยงาม เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ส่วนใหญ่แล้วไม้ด่างนั้นจะโตช้า ขยายพันธุ์ยาก และยังมีวิธีการดูแลที่ต่างจากต้นไม้ทั่วไป นอกจากนี้ ไม้ด่างบางสายพันธุ์ที่มีลวดลายชัดเจน สวยงามแปลกตา ราคาก็จะยิ่งสูง แต่ก็ยังคงเป็นที่นิยมในหมู่นักสะสมต้นไม้ หรือในคนที่ชื่นชอบการปลูกต้นไม้เพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ

โดยปกติการเกิดไม้ด่าง จะเกิดจากปัจจัยทางธรรมชาติ หรืออาจจะเกิดจากการกลายพันธุ์ของต้นไม้ จึงมีความด่างเกิดขึ้นมาเหมือนกับคนเผือก ซึ่งในต้นไม้ เมื่อมีความผิดปกติ คนที่มองว่าสวย เกิดเป็นความนิยม แต่ด้วยจำนวนที่พบได้ยากของไม้ด่างนั้น จึงทำให้กลายเป็นกระแส จนมีราคาค่อนข้างสูง เมื่อเทียบกับช่วง 20-30 ปีที่แล้ว ที่ราคาขายต่อต้นอยู่ที่หลักร้อยไปจนถึงหลักพันเท่านั้น

ส่วนใหญ่แล้วไม้ด่าง จะแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ

• ไม้ด่างตามสายพันธุ์ เช่น พลูด่าง พลูงาช้าง เตยด่าง หัวใจเศรษฐี บอนสี ฯลฯ สามารถหาซื้อได้ทั่วไป ราคาไม่แพง
• ไม้ด่างที่เกิดจากความผิดปกติของต้นไม้ ซึ่งเป็นยีนส์ด้อยตามธรรมชาติ ทำให้เกิดเป็นลวดลาย และสีสันที่สวยแปลกตา ราคาแพง เช่น มอนสเตอร่าด่าง กวักมรกตด่าง ฯลฯ

ต้นไม้ด่างเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัยด้วยกัน บางต้นก็มีปัจจัยให้เกิดใบด่างตามธรรมชาติ หรือเกิดจากการกลายพันธุ์ เช่น พลูด่าง ไทรด่าง หรือชบาด่าง รวมไปถึงความพยายามที่จะเพาะปลูกของมนุษย์ ซึ่งสาเหตุทั้งหมด มีดังนี้

• ต้นไม้ไม่ได้รับแสงสว่าง ปัจจัยหลักที่ทำให้พืชมีใบสีเขียวตามธรรมชาติ คือ คลอโรฟิลล์ ซึ่งแสงแดดเป็นส่วนสำคัญ ที่พืชจำเป็นต้องนำไปใช้ในการผลิตคลอโรฟิลล์ ที่ทำให้ต้นไม้ใบมีใบสีเขียว แต่ถ้าไม่โดนแดด ต้นไม้ก็จะสีขาว และอ่อนแอได้
• ต้นไม้ขาดสารอาหาร สารอาหารบางชนิด ก็จำเป็นต่อการสร้างเม็ดสีของใบ ถ้าหากขาด หรือได้รับน้อย ก็จะทำให้ใบเกิดอาการด่างขึ้นได้ เช่น อาการขาดน้ำ อาการขาดกำมะถันหรือฟอสฟอรัส ต้นจะมีใบด่างเหลืองทั้งใบ, อาการขาดแมกนีเซียม ใบจะเป็นสีเหลืองแต่ยังเขียวอยู่ เป็นต้น แต่ถ้าต้นไม้ได้รับสารอาหารเหล่านี้เพียงพอ ใบก็จะกลับมาสีเขียวสดตามเดิม
• ต้นไม้มีความผิดปกติทางพันธุกรรม ลักษณะใบด่างในพืชชนิดต่าง ๆ เกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรมของ chloroplast ในยีนที่ควบคุมการสร้างสี ทำให้เกิดความแปรผันทำให้ต้นไม้ดังกล่าว กลายพันธุ์จากลักษณะเดิม รวมไปถึงการที่ปัจจัยภายนอกกระทบโครงสร้างทางพันธุกรรมของต้นไม้ เช่น สารเคมี หรือสารกัมมันตภาพรังสี จนทำให้เกิดอาการด่างขึ้น
• เนื้อเยื่อของต้นไม้มีอากาศมาก อาการนี้ของพืช จะทำให้แสงที่ตกกระทบลงบนใบ เกิดการหักเหของแสง จนทำให้ใบกลายเป็นสีเทาเงิน โดยอาการนี้ จะเป็นถาวร ไม่มีการเปลี่ยนแปลงอีก ส่วนมากจะพบได้ในป่าธรรมชาติ
• การตัดแต่งพันธุกรรม เป็นอีกวิธีที่หลายคนพยายามทำ แต่สามารถทำได้ยากมาก เฉลี่ยได้พันธุ์ไม้ด่างที่สวยแค่ 5% เท่านั้น อีกทั้งยังโตช้า และขยายพันธุ์ยาก ส่วนต้นไม้ด่างบางต้น จะเป็นยีนเด่น ที่ขยายพันธุ์ง่าย และโตเร็ว ก็จะราคาแพง ซึ่งไม่เป็นที่นิยมในนักสะสมต้นไม้ เช่น เงินไหลมา ออมเพชร พลูด่าง ชบาด่าง บาหยาด่าง หนวดปลาหมึกแคระด่าง เป็นต้น
• การเพาะเนื้อเยื่อ การเพาะเนื้อเยื่อ เป็นวิธีการขยายพันธุ์ ที่สามารถทำจำนวนได้มาก และขยายพันธุ์ได้รวดเร็ว แต่ข้อเสีย คือ ต้นทุนสูง และใช้เวลานานในการเจริญเติบโต โดยเฉพาะไม้ด่างที่มีอัตตราการเจริญเติบโตช้ากว่าต้นไม้ปกติอยู่แล้ว ทั้งนี้ การขยายพันธุ์โดยเพาะเนื้อเยื่อในไม้ด่างที่มีการด่างไม่เสถียร มีโอกาสที่จะได้ไม้ 3 ลักษณะ คือ ไม้ด่าง ไม้เขียว และไม้เผือก ซึ่งทำให้ต้นไม้ไม่แข็งแรง มีโอกาสตายสูง และขายไม่ได้ราคา

กล้วยด่าง เป็นไม้ด่างกระแสแรง และนิยมกันสุด ๆ ในหมู่นักสะสมต้นไม้ เกิดมาจากการกลายพันธุ์ ทำให้ต้นกล้วยที่ปกติแล้วมีลำต้น และใบสีเขียว เกิดเป็นลายด่างสีต่าง ๆ บนใบ และลำต้น กล้วยด่างมีหลายสายพันธุ์ แต่สายพันธุ์ที่ได้รับความนิยมมาก ๆ เช่น กล้วยด่างฟลอริด้า กล้วยแดงอินโดใบด่าง กล้วยหอมคาเวนดิช กล้วยน้ำว้ามะลิอ่อง และกล้วยเทพพนมด่าง ใครอยากประมูลกล้วยด่างมาเก็บสะสมเอาไว้ แนะนำให้เช็กดี ๆ เพราะอาจมีกล้วยด่างปลอม ที่เกิดจากความผิดปกติเพียงชั่วคราว เมื่อนำไปปลูก และเลี้ยงดูซักพัก ก็อาจจะกลับมาเป็นต้นกล้วยใบสีเขียวปกติเหมือนเดิม

พิงค์ปริ้นเซส หรือฟิโลเดนดรอน ไม้ด่างใบสีเขียวสลับสีชมพู ความด่างของใบ ขึ้นอยู่กับการผลิตคลอโรฟิลล์ ในต้นเดียวกันอาจมีใบที่เป็นสีเขียวเต็มใบ หรือใบที่มีสีชมพูแต้มเป็นจุด ๆ หรือใบที่มีสีชมพูกับสีเขียวอย่างละครึ่ง หรืออาจเป็นสีชมพูทั้งใบ ไม่สามารถควบคุมได้ ซึ่งเป็นเสน่ห์ของต้นพิงค์ปริ้นเซส

การเลี้ยง แนะนำให้รดน้ำวันละ 1-2 ครั้ง และตั้งไว้ในที่ที่แดดรำไร หากโดนแดดมากเกินไป ส่วนของใบที่เป็นสีชมพู อาจกลายเป็นสีขาวซีดได้

ปกติมอนสเตอร่าก็เป็นต้นไม้มินิมอลที่ผู้คนนิยมปลูกเอาไว้ในบ้านกันอยู่แล้ว เพราะเป็นไม้ฟอกอากาศ ช่วยกำจัดสารพิษ แถมยังปลูกง่าย และมีใบแฉกสุดเท่ไม่เหมือนใคร ยิ่งกลายมาเป็นมอนสเตอร่าใบด่างที่หายาก ก็ยิ่งเป็นที่ต้องการมากขึ้นไปอีก มอนสเตอร่าด่าง มีทั้งด่างสีขาว และด่างสีเหลือง รูปแบบการด่างก็แตกต่างกันออกไป บ้างก็เป็นด่างลายหินอ่อน บ้างก็เป็นด่างครึ่งใบ เมื่อรวมกับรูปทรงใบแฉกเท่ ๆ แล้ว ทำให้มอนสเตอร่าใบด่างมีราคาสูงมาก ๆ ในปัจจุบัน

ยางอินเดีย เป็นต้นไม้ที่มีใบสีเขียวเข้มจนเกือบดำ เมื่อกลายมาเป็นยางอินเดียด่าง สีของใบจะอ่อนลง ส่วนด่างนั้น มีทั้งด่างเหลือง และด่างชมพู ส่วนใหญ่จะด่างที่บริเวณขอบใบ ด้านหลังของใบ และเส้นตรงกลางใบ รวม ๆ แล้วเป็นไม้ด่างที่แปลกตา มีเอกลักษณ์ ปลูกเอาไว้ประดับบ้านได้

การเลี้ยง แนะนำให้เลี้ยงไว้ในบ้าน หรือที่ที่แดดไม่จัด รดน้ำสัปดาห์ละ 2 ครั้ง ก็เพียงพอแล้ว

กวักมรกตปกติ ใบมีสีเขียวเข้มมรกตตามชื่อ เมื่อกลายมาเป็นกวักมรกตด่าง จะมีสีขาวแทรกอยู่ตามใบ หรือเป็นสีขาวทั้งใบ ซึ่งเพิ่มความมินิมอล และความเท่ขึ้นอีกเป็นเท่าตัว กวักมรกตด่าง นอกจากสวยแล้วยังเลี้ยงง่าย ทน และโตไว

การเลี้ยง แนะนำให้ปลูกในดินผสมทราย รดน้ำอาทิตย์ละ 2 ครั้ง และตั้งเอาไว้ในที่ที่แดดรำไร อย่างในบ้าน ในห้องนอน หรือในสำนักงาน

เป็นอย่างไรกันบ้างความรู้เรื่องไม้ด่าง พันธุ์ไม้ด่าง ต่าง ๆ ที่เรานำมาฝากกัน ชอบแบบไหนไปหามาเลี้ยงเพิ่มความสดชื่นกันได้ หรือใครจะเพาะขาย ก็แนะนำให้ศึกษาวิธีการเพาะเลี้ยงให้ละเอียด ดูแลอย่างถูกต้อง และขยายพันธุ์อย่างถูกวิธี รับรองว่าช่วยเพิ่มรายได้เป็นกอบเป็นกำแน่นอน