รู้จักกับ ผักแพว สรรพคุณ ประโยชน์ดีๆ พร้อมเมนูเด็ด ทำกินเองที่บ้าน

ผักแพว คือ อะไร ใครรู้จักบ้าง เพราะไม่ใช่ผักที่เอามาทำอาหารจานหลัก ที่เราทานกันเท่าไหร่ ทำให้มีน้อยคนที่จะเคยได้ยินชื่อผักชนิดนี้ แต่จริง ๆ แล้ว หากเป็นในต่างจังหวัด โดยเฉพาะในแถบภาคเหนือ ภาอีสานจะคุ้นเคยเป็นอย่างดี เนื่องจากนิยมมาใช้เป็นเครื่องเคียงและปรุงรสของอาหารท้องถิ่น ซึ่งเมื่อพิจารณาจากคุณค่าทางสารอาหารแล้วพบว่า ผักแพว ยังเป็นพืชสมุนไพร ที่กินแล้วดีต่อสุขภาพ ไม่แพ้ผักชนิดอื่น ๆ ด้วย

ผักแพว มีสรรพคุณและประโยชน์อย่างไร? สามารถทำเป็นเมนูจานเด็ดอะไรได้บ้าง? แล้วจะหาทานจากที่ไหน? หากคุณเป็นคนหนึ่งที่อยากหาผักสมุนไพรทาน เพื่อบำรุงสุขภาพและลิ้มรสความอร่อย ขอพาคุณมารู้จักกับ นานาสาระของผักแพว และ เมนูจานเด็ดจากผักแพว หากพร้อมแล้วมาดูกันเลย

ผักแพว เป็นพืชพื้นบ้านของไทย พบมากในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยยังสามารถพบได้ในประเทศเวียดนาม พม่า ลาว อีกด้วย มีชื่อเรียกท้องถิ่นหลากหลายชื่อ โดยในภาคเหนือ นิยมเรียกว่า ผักไผ่ ภาคอีสาน จะนิยมเรียกว่า ผักแพ้ว หรือ ผักพริกม้า แต่ถ้าในจังหวัดนครราชสีมา เรียกอีกอย่างว่า ผักจันทร์โฉม เป็นพืชล้มลุก มีลำต้นสูงประมาณ 30-35 เซนติเมตร ลำต้นตั้งตรง มีข้อเป็นระยะ ๆ ตามข้อมักมีรากงอกออกมา หรือลำต้นเป็นแบบทอดเลื้อยไปตามพื้นดินและมีรากงอกออกมาตามส่วนที่สัมผัสกับพื้นดิน มักพบได้ทั่วไปตามริมน้ำ หรือ ที่ชื้นแฉะ เช่น ในบริเวณห้วย หนอง คลอง บึง หรือตามแอ่งน้ำต่าง ๆ

สำหรับลักษณะเด่นของผักแพว ให้สังเกตตรงใบของต้นผักแพว จะเป็นใบเดี่ยวรูปหอก ขอบใบเรียบ ปลายแหลม ที่ขอบอาจมีสีแดง ลำต้นมีข้อตามต้น เหมือนต้นไผ่ ส่วนดอกของผักแพว จะออกดอกเป็นช่อยาวบริเวณส่วนยอดของลำต้นบริเวณซอกใบ มีขนาดเล็กมาก กลีบดอกมี 5 กลีบ ดอกตูมมีสีม่วงแดง หลังจากบานจะมีสีขาวอมม่วง และเมื่อบานเต็มที่จะมีสีขาว ผลมีขนาดเล็ก มีกลิ่นหอมฉุน

โดยผักแพวมี 2 ชนิดหลักๆคือ ผักแพวแดง และผักแพวขาว แตกต่างกันเพียงสีของต้น แต่มีสรรพคุณเป็นยาสมุนไพรเหมือนกัน ถ้านำมาใช้เป็นยาสมุนไพรคู่กัน จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษามากขึ้น

• สรรพคุณด้านโภชนาการ

ในผักแพว มีสรรพคุณด้านโภชนาการสูง โดยเมื่อวัดจากส่วนที่รับประทานได้ของผักแพว คือ ยอดอ่อนและใบอ่อน 100 กรัม จะให้พลังงานสูงถึง 54 CalUnit นอกจากนี้ ยังมีสารอาหารอื่น ๆ อีก คือ โปรตีน 4.7 กรัม ไขมัน 0.5 กรัม คาร์โบไฮเดรต 7.7 กรัม รวมถึงแคลเซียม ธาตุเหล็ก วิตามิน A และ C  โดยผักแพวจัดเป็น 1 ใน 5 อันดับของผักที่มีธาตุเหล็กสูงสุด และติดอันดับ 8 ของผักที่มีวิตามินซีสูงสุดด้วย

• สรรพคุณทางยา

ด้วยมีรสที่เผ็ดร้อน ผักแพวจึงช่วยให้เจริญอาหาร ขับลมในกระเพาะอาหาร แก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ได้ดี และเนื่องจากมีไฟเบอร์สูงถึง 9.7 กรัม ซึ่งจัดอยู่ในผักที่มีเส้นใยอาหารมากที่สุด 10 อันดับของผักพื้นบ้านไทย จึงช่วยในการขับถ่าย และป้องกันอาการท้องผูก และมะเร็งลำไส้ใหญ่ได้ นอกจากนี้ การพบว่าผักแพวมีสารออกฤทธิ์ที่ต้านอนุมูลอิสระมากมาย เช่น  quercetin,  rutin, kaempferol , catechin,  และ isorhamnetin ยังทำให้มีสรรพคุณทางยาอีกมากมายไม่ว่าจะเป็น ช่วยชะลอกระบวนการแก่ชรา ลดระดับคอลสเตอรอล ลดโอกาสเสี่ยงที่จะเป็นโรคมะเร็ง โรคหัวใจ เส้นเลือดในสมองตีบ ได้อีกด้วย

ส่วนใหญ่แล้ว คนไทยนิยมใช้ประโยชน์จากผักแพว มาทำอาหาร โดยใช้ยอดอ่อน ใบ และลำต้นอ่อนมารับประทานเป็นผักสด หรือใช้แกล้มกับอาหารที่มีรสจัด และใช้เป็นเครื่องเคียงของ อาหารเหนือ อาหารอีสาน อาหารเวียดนาม หรือนำมาหั่นคลุกเป็นเครื่องปรุงสดประกอบอาหารประเภทลาบ หลู้ ก้อยกุ้งสด ข้าวยำ ฯลฯ โดยใบของผักแพว ยังนำมาใช้ใส่แกงประเภทปลา เพื่อช่วยดับกลิ่นของเนื้อสัตว์หรือกลิ่นคาวปลาได้ด้วย

จากสรรพคุณทั้งหมด กล่าวได้ว่า ผักแพว เป็นพืชสมุนไพรที่มีประโยชน์มาก สามารถนำมาประกอบอาหารได้หลากหลาย รู้อย่างนี้แล้ว ก็อย่าลืมไปหาทาน และนำมาประกอบอาหารกันนะครับ รับรองว่าอร่อย และ เพิ่มกลิ่นหอม ช่วยชูรสชาติได้ดีขึ้นอย่างแน่นอน