วิธีเลี้ยงไก่ไข่ ไว้กินเอง ทำตามง่าย ไข่สดทุกวัน

การเลี้ยงไก่ไข่ดูเหมือนจะเป็นเรื่องง่าย แต่จริง ๆ แล้วเต็มไปด้วยปัญหาที่ต้องระวัง หากเราไม่ใส่ใจอาจส่งผลให้ผลผลิตลดลงในระยะยาว บทความนี้จะพาไปรู้จัก วิธีเลี้ยงไก่ไข่ ให้ได้ผลจริง ตั้งแต่การเลือกพันธุ์ไก่ การจัดการอาหาร วิธีเลี้ยงแบบต่าง ๆ ไปจนถึงวิธีเก็บไข่แบบมือโปร พร้อมแชร์ข้อควรระวังในการเลี้ยง รับรองว่าแต่ละวิธีทำตามง่าย ไก่ออกไข่สม่ำเสมอ แถมสดสะอาดพร้อมทานทุกวันแน่นอน!

ก่อนจะเริ่มเลี้ยงไก่ไข่ ต้องรู้ก่อนว่า ไก่แต่ละพันธุ์ให้ผลผลิตไม่เท่ากัน และบางพันธุ์ก็ทนสภาพอากาศบ้านเราได้ดีกว่าพันธุ์อื่น

พันธุ์ไก่ไข่แนะนำ

• ไก่พันธุ์โรดไอส์แลนด์เรด หนึ่งในสายพันธุ์ยอดนิยม ซึ่งถือว่าเป็นไก่พันธุ์พื้นฐานที่เลี้ยงง่าย ให้ไข่เยอะ และเปลือกไข่มีสีน้ำตาลเข้ม ลักษณะเด่นของพันธุ์นี้คือความอดทน สามารถทนแดด ทนฝน และอากาศร้อนชื้นแบบบ้านเราได้ดี จึงเหมาะกับคนที่เลี้ยงกลางแจ้งหรือไม่มีโรงเรือนที่ควบคุมอุณหภูมิมากนัก ออกไข่ 220-270 ฟองต่อปี
• ไก่พันธุ์ไวท์เลกฮอร์น ไก่ตัวเล็ก กินอาหารไม่เยอะ แต่ให้ไข่ขาวเยอะมาก ไข่มีเปลือกค่อนข้างบาง น้ำหนักเบา ไก่พันธุ์นี้ค่อนข้างตื่นตกใจง่าย แต่ข้อดีคือโตไวและผลผลิตดี เหมาะกับคนที่ดูแลเอาใจใส่สม่ำเสมอ และมีเวลาสังเกตพฤติกรรมของไก่บ่อย ๆ ออกไข่ 280-300 ฟองต่อปี
• ไก่ลูกผสม (CP, HY-line) สายพันธุ์ที่พัฒนาเพื่อการเลี้ยงเชิงไข่โดยเฉพาะ ไก่เหล่านี้โตเร็ว ไข่ดก ให้ไข่สม่ำเสมอ แถมไม่ค่อยเจ็บป่วย เหมาะมากสำหรับมือใหม่ที่อยากเลี้ยงแบบไม่ยุ่งยาก อยากได้ผลเร็ว และไม่ต้องดูแลซับซ้อนมาก ออกไข่ 280-320 ฟองต่อปี

ข้อควรระวัง: อย่าเลือกไก่เนื้อมาเลี้ยงเพราะจะไม่ค่อยให้ไข่ และถ้าเลือกไก่พันธุ์ที่ไม่เหมาะกับสภาพอากาศจะทำให้ไก่เครียด ไม่ยอมไข่

การเลี้ยงไก่แบบนี้ ไก่จะได้เดินเล่นในพื้นที่กว้าง ๆ ได้ตามใจ ได้จิกกินหญ้า แมลง ดิน ทราย หรือเมล็ดพืชที่ตกอยู่ตามพื้น เป็นวิธีเลี้ยงที่ใกล้เคียงธรรมชาติมากที่สุด เหมาะกับบ้านที่มีพื้นที่สวน มีสนาม มีรั้วล้อมรอบ เหมาะกับคนที่มีพื้นที่กว้าง มีเวลาเฝ้าดู และอยากได้ไข่รสชาติดีจากระบบธรรมชาติ

ข้อดี

• ไก่ได้ออกกำลังกาย สุขภาพแข็งแรง ไม่เครียด
• ไข่ที่ได้มักมีคุณภาพดี ไข่แดงเข้ม เนื้อไข่แน่น
• ลดค่าอาหารบางส่วน เพราะไก่หาอาหารเองได้บ้าง
• เป็นระบบที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

ข้อเสีย/จุดที่ต้องระวัง

• ต้องมีรั้วกันดี ไม่งั้นไก่อาจหลุด หรือสัตว์อื่นเข้ามาได้ เช่น งู สุนัข แมว
• ไก่ชอบไข่ตามมุมพุ่มไม้ ซอกต่าง ๆ ทำให้บางครั้งเก็บไข่ลำบาก หรือหาไม่เจอเลย
• พื้นดินอาจเฉอะแฉะหรือมีจุดสกปรก ถ้าไม่ดูแลอาจทำให้ไก่ป่วย
• ต้องใช้เวลาเฝ้าดูแลมากกว่า เพราะไก่เดินกระจาย ไม่อยู่เป็นกลุ่ม

การเลี้ยงในโรงเรือน คือ การจัดพื้นที่เฉพาะให้ไก่อยู่ โดยอาจเลี้ยงในกรงแบบแยกตัว หรือเลี้ยงแบบรวมในโรงเรือนแบบเปิด ซึ่งควบคุมแสง อากาศ และความสะอาดได้ง่าย เหมาะกับบ้านที่มีพื้นที่ไม่มาก หรือคนที่ต้องการควบคุมคุณภาพและผลผลิตให้แน่นอน เหมาะกับคนที่มีพื้นที่น้อย เช่น อยู่ในเมือง อยากได้ผลผลิตแน่นอน และจัดการสะดวก หรือคนที่อยากเริ่มเลี้ยงแบบง่าย ไม่ต้องคอยเฝ้าดูไก่ตลอดเวลา

แบบขังกรง (Cage)

การเลี้ยงแบบขังกรง (Cage) ไก่จะอยู่ในกรงแยกตัวหรือเป็นกรงหลายตัวต่อแถว พื้นยกสูง ทำให้ขี้ไก่ตกลงด้านล่าง ไม่เลอะตัวไก่ เก็บไข่ง่าย ไก่เคลื่อนไหวได้น้อย แต่กินนอนเป็นเวลา

แบบกึ่งปล่อย (Semi Free)

การเลี้ยงแบบกึ่งปล่อย (Semi Free หรือเปิดโล่งในคอก) ไก่ได้เดินบ้างในพื้นที่จำกัด มีที่ไข่ มีคอนให้เกาะนอน และมีคอกล้อมรอบ โรงเรือนมักทำหลังคาคลุมกันฝน และเปิดโล่งให้อากาศถ่ายเท

ข้อดี

• จัดการง่าย เก็บไข่สะดวก ไม่ต้องเดินหาไข่ตามซอก
• ควบคุมความสะอาดและสุขภาพไก่ได้ง่าย
• ป้องกันโรคจากธรรมชาติและสัตว์อื่นได้ดีกว่า
• ใช้พื้นที่น้อย เหมาะกับบ้านในเมือง หรือพื้นที่จำกัด
  

ข้อเสีย/จุดที่ต้องระวัง

• ถ้าแออัดเกินไป ไก่จะเครียดและจิกกันเอง
• ต้องระบายอากาศให้ดี ไม่งั้นร้อน อับชื้น มีกลิ่นแรง
• ถ้าไม่เปลี่ยนพื่นรองกรงหรือทำความสะอาดสม่ำเสมอ อาจมีปัญหาเชื้อโรคสะสม

อุณหภูมิในที่เลี้ยงไก่ไข่เป็นสิ่งสำคัญที่มีผลโดยตรงต่อสุขภาพและการผลิตไข่ของไก่ ถ้าอุณหภูมิไม่เหมาะสม ไก่อาจจะเครียด ลดการกินอาหาร หยุดการไข่ หรืออาจเกิดโรคได้ง่าย

• อุณหภูมิที่เหมาะสมสำหรับไก่ไข่

ไก่ไข่ชอบอุณหภูมิในช่วง 18-22 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นช่วงที่ทำให้ไก่รู้สึกสบายตัวที่สุด และสามารถผลิตไข่ได้ดี ในช่วงอากาศร้อน หากอุณหภูมิสูงเกินไป ไก่อาจเครียดและหยุดไข่ได้ ทำให้การผลิตไข่ลดลง

• การจัดการอุณหภูมิในฤดูร้อน

ช่วงฤดูร้อน ไก่จะต้องเผชิญกับอากาศร้อนจัด ซึ่งอาจทำให้ไก่เครียดและหยุดไข่ได้ วิธีที่สามารถช่วยได้คือการใช้ พัดลมระบายอากาศ ในโรงเรือน หรือสร้างร่มเงาให้ไก่ด้วยการติด พรมสะท้อนแสง หรือใช้วัสดุที่ช่วยป้องกันความร้อน การให้ไก่ได้พักในที่เย็น เช่น การมีพื้นที่ที่มีต้นไม้ร่มเย็น หรือการเพิ่มน้ำให้ไก่ได้ดื่มบ่อยๆ ก็ช่วยให้ไก่สบายตัวขึ้น

• การจัดการอุณหภูมิในฤดูหนาว

ในฤดูหนาว อุณหภูมิที่เย็นเกินไปอาจทำให้ไก่เครียดและไม่ผลิตไข่ หากอากาศหนาวจัด การติด ไฟให้ความอบอุ่น หรือการเพิ่ม ผ้าห่มที่มีความหนา ในพื้นที่ที่ไก่พักจะช่วยให้ไก่ไม่หนาวเกินไป ควรให้ความสำคัญกับการสร้างที่พักที่อบอุ่น เช่น การใช้อุปกรณ์ระบายความร้อนหรือการทำให้เล้าความร้อนสูงขึ้นในช่วงกลางคืน

อาหารเป็นหัวใจสำคัญของการเลี้ยงไก่ ถ้าอยากให้ไก่ไข่ทุกวัน ต้องให้กินอาหารที่มีคุณค่าครบ เช่น อาหารไก่ไข่สำเร็จรูป ผสมกับรำ ปลายข้าว หรือเศษผักผลไม้เสริมเข้าไปบ้างก็ได้ และน้ำสะอาดก็ห้ามขาด ต้องเปลี่ยนทุกวัน ควรมีหลายจุด เพื่อให้ไก่กินได้ทั่วถึง โดยเฉพาะช่วงอากาศร้อน ไก่จะกินน้ำเยอะ ถ้าขาดน้ำ ไก่อาจไม่ไข่เลย

ไก่ไข่ก็เหมือนคน ถ้าเครียดหรือป่วย ก็จะหยุดไข่ทันที ต้องหมั่นดูพฤติกรรมไก่ทุกวัน เช่น กินน้อยลง ขนฟู ตาเศร้า ก็อาจเป็นสัญญาณของโรค ดังนั้นควรทำความสะอาดเล้าเป็นประจำ ปูพื้นด้วยแกลบหรือฟางแห้ง เปลี่ยนบ่อย ๆ และพ่นยาฆ่าเชื้อบ้าง ที่สำคัญคืออย่าลืมฉีดวัคซีนป้องกันโรค เช่น หวัดนก อหิวาต์ไก่ เป็นต้น

• ทำวัคซีนพื้นฐาน เช่น วัคซีนนิวคาสเซิล ฝีดาษไก่
• ดูแลความสะอาดโรงเรือน หมั่นเปลี่ยนฟาง ขี้เลื่อย
• แยกไก่ที่มีอาการซึม ขนฟู ไม่กินอาหาร
• โรคที่พบบ่อย: หลอดลมอักเสบ ท้องเสีย ขี้ขาว ขี้เขียว

 ข้อควรระวัง: ไก่บางตัวแสดงอาการน้อย แต่แพร่โรคได้ไว ต้องหมั่นสังเกตทุกวัน

เก็บไข่ทุกวันตอนเช้าหรือเย็นก็ได้ อย่าปล่อยทิ้งไว้นาน เพราะจะสกปรกหรือแตกง่าย ถ้าอยากให้เก็บได้นาน ควรล้างไข่ให้สะอาด เช็ดให้แห้ง แล้วเก็บในที่เย็นหรือในตู้เย็นจะดีที่สุด อีกเทคนิคหนึ่งคือการใส่รังไข่ไว้ในมุมที่เงียบและมืดหน่อย ไก่จะชอบไปไข่ตรงนั้น ทำให้เราเก็บง่าย ไม่ต้องวิ่งหาทั่วสวน

• เก็บไข่วันละ 1-2 ครั้ง (เช้า-เย็น)
• หลีกเลี่ยงการล้างไข่ถ้าไม่จำเป็น เพราะอาจทำให้เชื้อโรคเข้าสู่เปลือกไข่
• เก็บไว้ในอุณหภูมิห้องที่แห้ง หรือใส่ตู้เย็นก็ได้
• ใช้ไข่เก่าให้หมดก่อนนำไข่ใหม่มาเก็บ

 เคล็ดลับ: จดวันเก็บไข่ด้วยดินสอหรือปากกาลบได้ จะช่วยจัดการไข่เก่าไข่ใหม่ง่ายขึ้น

อย่างไรก็ตาม การเลี้ยงไก่ไข่ไว้กินเอง ทำได้จริงและไม่ซับซ้อน ขอแค่มีใจรัก รู้จักวางแผนเรื่องพื้นที่ การจัดการอาหาร และใส่ใจสุขภาพไก่ ก็จะได้ไข่สด ๆ ทุกเช้าแบบไม่ต้องง้อร้านเลย!

บทความที่เกี่ยวข้อง:

• 5 สูตรอาหารไก่ไข่ทำเอง ประหยัดแต่ได้ผลดี
• วิธีสร้างโรงเรือนไก่ไข่ขนาดเล็กในสวนหลังบ้าน
• เคล็ดลับทำรังไข่ให้ไก่ชอบเข้าเอง
• จัดการกลิ่นไก่ยังไงให้เพื่อนบ้านไม่บ่น