บานไม่รู้โรย พืชล้มลุกสีสันสดใส พร้อมวิธีปลูกให้ได้ผล ออกดอกสวย!

บานไม่รู้โรย พืชล้มลุกสีสันสดใส ปลูกได้ทั่วไทย นิยมใช้แต่งสวน เสริมดวงความรัก หรือปลูกเป็นพืชคลุมดินก็ดูดี วันนี้เราจะพาไปรู้จักสรรพคุณและประโยชน์ของดอกบานไม่รู้โรย พร้อมวิธีปลูกให้ออกดอกสวยตลอดปี!

ชื่อวิทยาศาสตร์: Gomphrena globosa L.

ชื่อสามัญ: Bachelor’s button, Globe Amaranthus

วงศ์: Amaranthaceae

ชื่อเรียกอื่น : ตะล่อม (ภาคเหนือ), ดอกสามเดือน, กุนหยี (ภาคใต้), สามปีบ่เหี่ยว (ภาคอีสาน), โขยหยิกแป๊ะ (จีน)

ลำต้น: ไม้ล้มลุก พุ่มเตี้ย สูงประมาณ 30- 60 ซม. ลำต้นเป็นเหลี่ยม มีขนสีขาวปกคลุม แตกกิ่งก้านสาขาเป็นจำนวนมาก ตามข้อกิ่งมักจะพองออกเล็กน้อย มีขนละเอียดสั้นปกคลุม ลักษณะของต้นตั้งขึ้นหรือเอนรวมไปกับดิน

ใบ: ใบเดี่ยว รูปรี/รูปขอบขนาน ยาวประมาณ 3-7 ซม. ออกเรียงตรงข้ามกันเป็นคู่ สลับเวียนไปตามข้อต้น ปลายใบแหลม โคนใบสอบ ขอบใบเรียบหรือมีคลื่นเล็กน้อย ก้านใบสั้น

ดอก: ช่อดอกเป็นกระจุกแน่น มีหลายสีแล้วแต่สายพันธุ์ ส่วนมากมักมีสีขาว ชมพู ม่วง ส่วนมากออกที่ยอด 1-3 ช่อ ใบประดับยาว 3 มม. ใบประดับย่อยยาว 0.7-1.2 ซม.

ดอก: บำรุงตับ แก้ตาเจ็บ แก้ไอระงับหอบหืด ขับปัสสาวะ แก้ปวดศีรษะ บิด ไอกรน แผลผื่นคัน ฝีประคำร้อย

ราก: ขับปัสสาวะ แก้พิษต่าง ๆ

วิธีและปริมาณที่ใช้

ดอกแห้ง: ขนาด 3-10 กรัม ต้มน้ำดื่ม

ทั้งต้น: ขนาด 15-30 กรัม ต้มน้ำดื่ม

ใช้ภายนอก – ใช้ตำพอก หรือต้มเอาน้ำชะล้าง

ตำรับยา

• แก้หอบหืด: ดอก 10 ดอก ต้มน้ำผสมเหล้าเล็กน้อย ดื่มวันละ 3 ครั้ง
• แก้บิดมูก: ดอก 10 ดอก ต้มน้ำผสมเหล้าเล็กน้อยดื่ม
• แก้ปัสสาวะขัด: ใช้ดอก 3-10 กรัม ต้มน้ำดื่มบ่อยๆ
• แก้เด็กเป็นโรคลมชัก: ใช้ดอก 10 ดอก รวมกับตั๊กแตนแห้ง (oxya chinensis thumb.) 7 ตัว ตุ๋นรับประทาน
• แก้เด็กตัวร้อนตาเจ็บ: ใช้ดอกสด 10-14 ดอก ต้มน้ำดื่ม หรือผสมกับฟังเชื่อมแห้ง ต้มน้ำดื่ม

• การให้นํ้า บานไม่รู้โรยเป็นพืชที่ทนแล้งได้ดี ควรให้น้ำ 1-2 ครั้ง/สัปดาห์ ก็เพียงพอ แต่หากปลูกในดินทราย ควรให้สัปดาห์ละ 3 ครั้ง โดยเวลาที่เหมาะสมในการให้น้ำ คือ ช่วงเช้า เพื่อลดการระบาดของเชื้อรา
• การให้ปุ๋ย แนะนำให้ใส่ปุ๋ยสูตร 15-15-15 ในปริมาณ 10 กรัม/ต้น ความถี่เดือนละครั้ง โดยครั้งแรกให้ใส่ปุ๋ยหลังจากย้ายลงแปลงดินประมาณ 7 วัน
• การเด็ดยอด การเด็ดยอดเป็นการเร่งการแตกกิ่งก้าน เพื่อเพิ่มจำนวนและปริมาณดอก แนะนำให้เด็ดยอดเมื่อต้นบานไม่รู้โรยมีความสูงประมาณ 8 – 10 นิ้ว

1) หนอนกินใบ ระบาดมากในฤดูฝน
วิธีกําจัด : ใช้สารเคมีไทโอดิคาร์บ หรือ คาร์โบซัลแฟน

2) โรคใบจุด อาการเริ่มต้นของโรคนี้ ใบจะมีจุดสีแดงหรือสีน้ำตาลแดงค่อย ๆ ขยายวงออกไปจนลุกลามเต็มใบ ค่อยแห้งไป
วิธีกําจัด : ใช้สารเคมีฉีดพ่น เช่น แบนเลท หรือ แคปแทน

3) โรคแอนแทรกโนส ใบเป็นจุดสีน้ำตาลอ่อน แผลขยายวงกว้างออกไป ทําให้ใบเน่าได้
วิธีกําจัด : ใช้สารเคมีป้องกันกําจัดเชื้อรา เช่น แมนโคเซบ สลับคาร์เบนดา